Skip to main content

What is de Kraljic Matrix?

De wát matrix? Ja, we schrijven het goed: de Kraljic (kraal-djic) Matrix is een strategie die bedrijven kunnen gebruiken om hun inkoopprocessen te verbeteren. De matrix is vernoemd naar Peter Kraljic, een Sloveense professor die de matrix in 1983 introduceerde en tot op heden toegepast wordt.

De kraljic matrix is een tool die bedrijven gebruiken om de strategische belangrijkheid van verschillende producten en markten te bepalen. De matrix  helpt bedrijven bij het bepalen welke producten ze moeten aanschaffen, op welk moment en in welke hoeveelheden.

De Kraljic matrix is een strategisch hulpmiddel wat gebruik maakt van de term inkoopprioriteit, namelijk hoog, middel of laag. Daarbij onderscheidt het zich in twee factoren; kosten en supply risk.

Hoe pas je de Kraljic Matrix toe op jouw inkoopproces?

Splits de inkoopcategorieën in 4 segmenten.

Hefboomproducten

Hefboomproducten zijn producten die een grote financieel aandeel hebben in het eindproduct maar waarbij het relatief eenvoudig is om van leverancier te veranderen. Voor ieder product of dienst en dus voor iedere leverancier zijn er een aantal alternatieven. Alternatieve leveranciers zijn beschikbaar en we kunnen relatief makkelijk switchen tussen leveranciers. De strategie die hier wordt toegepast is “concurrentiestelling” e goed onderhandelen om maximaal gebruik te maken van de competitiviteit in de markt. Inkoopactiviteiten spitsen zich toe op tenderen van contracten, regelmatig aanpassen van contractafspraken aan marktomstandigheden en een sterke focus op laagste TCO (Total Cost of Ownership = laagste integrale kostprijs gedurende de levensduur van het product of de dienst).

Strategische producten

Strategische producten/diensten vormen een belangrijk deel van de kostprijs van het eindproduct, zijn kritisch voor het eindproduct en het is niet makkelijk of het is kostbaar om van leverancier te veranderen. Een goede samenwerking/relatie met de leverancier is van levensbelang. De strategie is samenwerking (sommige mensen gaan zelfs verder en hebben het over partnerschap): we creëren planmatige samenwerking en wederzijdse betrokkenheid. Inkoopactiviteiten zijn gericht op uitwisseling van kennis en deskundigheid op verschillende niveaus en op het integreren van processen om de kosten te verlagen.

Routineproducten

Routineproducten zijn producten/diensten die eenvoudig verkrijgbaar zijn en geen grote financiële impact hebben op het eindproduct. Het aanbod is groot, de diversiteit aan producten is groot en de inkoop is nauwelijks bewerkelijk.

“Voor iedere leverancier 10 anderen”. De strategie is gericht op een eenvoudig inkoopproces, leveranciersreductie, standaardisatie, raamcontracten en vaste bestel- en factuurafhandeling routines.

Knelpuntproducten

Knelpuntproducten hebben financieel een beperkte invloed op de kostprijs, maar er zijn nauwelijks alternatieve producten/diensten of leveranciers nauwelijks voorhanden dan wel is het zéér lastig of financieel zeer kostbaar om van leverancier te veranderen. Hoe komt dat? We hebben bijvoorbeeld te maken met een monopolist, er is structurele schaarste aan dit product of dienst of er gelden hoge entreebarrières voor leveranciers. De strategie is er dan gericht op het veiligstellen van levering en ontwikkelen van alternatieven. Beleid is gericht op het creëren van een voorkeurspositie bij de leverancier. Bij inkoopactiviteiten moet je denken aan risico beperkende maatregelen en het zoeken of zelfs creëren van andere leveranciers.

Welk soort inkoper moet gekoppeld worden aan een bepaalde categorie?

Het is evident dat ieder van de bovengenoemde 4 segmenten niet alleen een andere inkoopstrategie vraagt maar dus ook een ander type inkoper.

STRATEGISCHE PRODUCTEN: dit segment vereist veel aandacht van strategische inkopers, daarbij geregeld ondersteund door de directie gezien de grote importantie van deze categorie.

HEFBOOMPRODUCTEN: vanwege de grote financiële impact zal dit opgepakt worden door een ervaren tactisch inkoper die goed kan onderhandelen zonder daarbij de relatie met de leverancier uit het oog te verliezen.

KNELPUNTPRODUCTEN: vanwege de complexe relatie met de leverancier en anderzijds de beperkte financiële impact kan dit opgepakt worden door een strategisch inkoper in spé, daarbij gecoached door een strategisch inkoper.

ROUTINEPRODUCTEN: deze worden gewoonlijk door operationeel inkopers ingekocht. Een tactisch inkoper heeft basisafspraken gemaakt met een aantal leveranciers.

Hoe kijkt de leverancier naar mij als klant en welke strategie kan ik daarvan verwachten?

Net zo goed als wij produkten/diensten en daarmee ook leveranciers kunnen segmenteren, zo kunnen leveranciers hun klanten ook onderverdelen in categorieën. En zij zullen ook daarbij strategieën hanteren per type klant.

Het is belangrijk dat te realiseren en er bij de leverancierskeuze rekening mee te houden.

Maar, daarover meer in het volgende blog.

Ontvang de nieuwsbrief